Burger-raad: augustus 2013

donderdag 15 augustus 2013

Ideeën van burgers stranden bij gemeenten (Vrijwilligerswerk.nl)

Burgers met plannen worden massaal genegeerd door gemeenten. Dit blijkt uit onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR) onder 450 (deel-)gemeenten naar de behandeling van burgerplannen. Bijna de helft (49 procent) van de onderzochte gemeenten reageert niet inhoudelijk op een burgerinitiatief. Eenderde van de gemeenten reageert zelfs helemaal niet.

De BRR stuurde op 14 mei 2007 432 gemeenten en 18 deelgemeenten (van gemeente Aa en Hunze tot Zwijndrecht) een e-mail met een burgerinitiatief. De afzender van de e-mail is de niet bestaande Eric van der Veer, een betrokken ‘spookburger’ die een senioreneethuis wil opzetten en zijn gemeente om raad en daad vraagt.

32 procent van de gemeenten, waaronder Alphen aan de Rijn, Dordrecht, Culemborg, Lochem en Waddinxveen, laat niets van zich horen. 17 procent laat het bij een ontvangstbevestiging. BRR-onderzoeker Steven de Jong: “Het minste wat een burger mag verwachten is een persoonlijke reactie op zijn plan. Dit staat in schril contrast met het kabinetsbeleid dat aangeeft dat de overheid burgers moet toerusten bij hun initiatief om voluit mee te doen. Het thema ‘samen werken, samen leven’ is zo beschouwd een wassen neus.”

De rest van de aangeschreven gemeenten, 51 procent, reageert min of meer inhoudelijk. De meeste ambtenaren weten echter geen raad met een betrokken en initiatiefnemende burger. Ze geven een schouderklopje (“Wat een prachtig initiatief!”), maar sturen vervolgens de burger met een kluitje in het riet (“Veel succes!”). Voorbeelden zijn onder meer de gemeenten Oldenzaal, De Marne, Maasgouw, Bunnik en Rijnwoude.

Gemeenten die de betrokken burger in hun eerste reactie uitgebreid informeren zijn schaars. Slechts een kwart van de gemeenten die inhoudelijk reageren, 13 procent op een totaal van 450 gemeenten, denkt zeer actief mee, geeft een overzicht van regelingen en bestaande initiatieven, bekijkt samenwerkingsverbanden en nodigt de burger uit. Gemeenten die goed scoren op deze criteria zijn Arnhem, Cranendonck, Hoogeveen en het Amsterdamse stadsdeel Oud-Zuid.

Bron: Vrijwilligerswerk.nl (overgenomen persbericht BRR), 19 juli 2007

Burgeridee strandt bij gemeente (Politiek Online, bureau voor beleidscommunicatie en burgerparticipatie)

Gemeenteambtenaren reageren nauwelijks inhoudelijk op initiatieven van betrokken burgers. Dat blijkt uit een onderzoek onder 90 procent van alle Nederlandse gemeenten door de ‘Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid’ (BRR), een zelfbenoemd orgaan dat de overheid ongevraagd van advies dient.

De BRR stuurde onder de valse naam ‘Eric van der Veer’ een mail naar 450 (deel)gemeenten. Van der Veer, zogenaamd chef van de groenteafdeling van een supermarkt, oppert daarin het idee een senioreneethuis op te richten, om eenzame ouderen wat gezelschap te bieden. Zo meent hij te werken in de geest van het kabinet-Balkenende IV. Hij heeft al een groep enthousiaste vrijwilligers om zich heen verzameld. Of de gemeente hem misschien wil helpen met het benodigde papierwerk?

Bijna eenderde van de gemeenten, 32 procent, reageert helemaal niet op het initiatief. Nog eens 17 procent stuurt alleen een ontvangstbevestiging. De rest van de gemeenten, 51 procent, reageert ‘min of meer inhoudelijk’. Maar ook uit deze reacties blijkt volgens het alternatieve adviesorgaan dat de meeste ambtenaren zich geen raad weten met de ideeën van betrokken burgers. Volgens Steven de Jong, de man achter de BRR, geven ze een schouderklopje (‘Wat een prachtig initiatief!’), maar sturen de burger vervolgens met een kluitje in het riet (‘Veel succes!’).

Antwoorden waar ‘spookburger’ Eric iets mee kan beginnen, zijn schaars. Slechts 13 procent van de gemeenten stuurt een reactie die door de pseudo-adviesraad als ‘inhoudelijk voldoende’ wordt beoordeeld. De gemeenten die goed scoren, denken actief mee, geven een overzicht van bestaande regelingen, kijken of er samengewerkt kan worden met andere organisaties, en nodigen de burger uit voor een gesprek.

Het adviesorgaan vindt dat gemeenteambtenaren betrokken burgers beter moeten behandelen. ‘Het gaat hier niet om iemand die even een boom wil kappen. Het gaat om een enthousiaste burger die bij de gemeente aanklopt met de vraag hoe hij zijn idee tot bloei kan brengen. Dat enthousiasme wordt op deze manier in de kiem gesmoord.’

De resultaten van het onderzoek staan volgens de BRR in schril contrast met het kabinetsbeleid, dat burgers er juist toe wil aanzetten hun betrokkenheid te tonen en ‘mee te doen’. Het rapport noemt het motto van Balkenende IV – ‘Samen werken, samen leven’ – dan ook een wassen neus.

Bron: Politiek Online (overgenomen uit de Volkskrant), 19 juli 2007

Rapport BRR: desinteresse gemeente in burgerinitiatieven (Forum voor Democratische Ontwikkeling)

'Undercoverburger ontmaskert desinteresse van gemeenten in plannen burgers'

Burgers met plannen worden massaal genegeerd door gemeenten. Dit blijkt uit onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR) onder 450 (deel-)gemeenten naar de behandeling van burgerplannen. Bijna de helft (49 procent) van de onderzochte gemeenten reageert niet inhoudelijk op een burgerinitiatief. Eenderde van de gemeenten reageert zelfs helemaal niet.

De BRR stuurde op 14 mei 2007 432 gemeenten en 18 deelgemeenten (van gemeente Aa en Hunze tot Zwijndrecht) een e-mail met een burgerinitiatief. De afzender van de e-mail is de niet bestaande Eric van der Veer, een betrokken ‘spookburger’ die een senioreneethuis wil opzetten en zijn gemeente om raad en daad vraagt.

‘Samen werken, samen leven’ is wassen neus
32 procent van de gemeenten, waaronder Alphen aan de Rijn, Dordrecht, Culemborg, Lochem en Waddinxveen, laat niets van zich horen. 17 procent laat het bij een ontvangstbevestiging. BRR-onderzoeker Steven de Jong: “Het minste wat een burger mag verwachten is een persoonlijke reactie op zijn plan. Dit staat in schril contrast met het kabinetsbeleid dat aangeeft dat de overheid burgers moet toerusten bij hun initiatief om voluit mee te doen. Het thema ‘samen werken, samen leven’ is zo beschouwd een wassen neus.”

Kluitje in het riet
De rest van de aangeschreven gemeenten, 51 procent, reageert min of meer inhoudelijk*. De meeste ambtenaren weten echter geen raad met een betrokken en initiatiefnemende burger. Ze geven een schouderklopje (“Wat een prachtig initiatief!”), maar sturen vervolgens de burger met een kluitje in het riet (“Veel succes!”). Voorbeelden zijn onder meer de gemeenten Oldenzaal, De Marne, Maasgouw, Bunnik en Rijnwoude.

"Er zijn verschillende initiatieven ook vanuit de markt en als overheid gaan we niet regulerend optreden naar de markt toe. We wensen u veel succes met uw plannen." (gemeente De Marne)

"Uw betrokkenheid bij de ouderen in Oldenzaal is bijzonder. Echter, daar het hier gaat om een particulier initiatief is de gemeente op dit moment niet de aangewezen instantie om hulp te bieden bij het oplossen van de problemen die u tegenkomt bij het opzetten van een senioreneethuis. Misschien is het zinvol om internet te raadplegen of er op landelijk/regionaal niveau al dergelijke ontwikkelingen zijn. Wij wensen u veel succes." (gemeente Oldenzaal)

"Allereerst wil ik mijn bewondering uitspreken voor uw initiatief. Hoe zeer ik dit ook waardeer is het echter voor de gemeente ondoenlijk om bij alle particuliere initiatieven in een dergelijk vroeg stadium de helpende hand te bieden." (gemeente Bunnik)

"Een heel aardig initiatief, maar nu hoe verder. Op zich kan ik u nog weinig vertellen. Mogelijk dat er via internet concrete voorbeelden zijn van soortgelijke projecten die al lopen en kunt u daar mee te weten komen. Eventueel kunt u ook overleggen met de twee zorgcentra Driehof en Rhijndael die al dit soort activiteiten kennen." (gemeente Rijnwoude)

Gemeenten die goed scoren
Gemeenten die de betrokken burger in hun eerste reactie uitgebreid informeren zijn schaars. Slechts een kwart van de gemeenten die inhoudelijk reageren, 13 procent op een totaal van 450 gemeenten, denkt zeer actief mee, geeft een overzicht van regelingen en bestaande initiatieven, bekijkt samenwerkingsverbanden en nodigt de burger uit. Gemeenten die goed scoren op deze criteria zijn Arnhem, Cranendonck, Hoogeveen en het Amsterdamse stadsdeel Oud-Zuid.

Invloed maatschappelijke organisaties
Een nadere beschouwing van de inhoudelijk goed scorende reacties leert dat in 19 procent van deze gevallen welzijnsorganisaties zijn betrokken bij de beantwoording. Gemeenten die wat mager en minder nuttig reageren, betrekken slechts in 6 procent van de gevallen een welzijnsorganisatie bij het initiatief.

"Na het doorlezen van de mail, die u gezonden heeft aan de Gemeente Enschede heb ik wel wat ideeën over eventueel samenwerking. Ook ben ik afgelopen week bij een Van Harte Resto geweest. Wellicht is e.e.a. te combineren. Graag zou ik in contact met u willen komen om met u van gedachten te wisselen over dit bijzondere idee." (Humanitas, afdeling Enschede)

"Wij hebben ervaring met het opzetten van een senioreneettafel. Het laatste project dat ik heb begeleid is in Netersel. Als u mij uw adres stuurt dan ontvangt u van mij een DVD met een aantal voorbeeld projecten in dezelfde sfeer die in deze regio al functioneren. Wij zijn enthousiast over uw initiatief en zijn graag bereid mee te denken en mee te werken." (Gecoördineerd Ouderenwerk De Kempen, Bergeijk)

“Bij deze nodig ik u uit voor de vergadering van de Commissie Algemene Zaken van de Seniorenraad om 10.00 uur in de bibliotheek, wij kunnen dan uw idee bespreken. Wij hebben zelf ook al iets op papier staan, in de bijlage treft u een eerste gedachte aan.” (Seniorenraad Stede Broec)

Kort van stof, maar wel actiegericht
Gemeenten die wat korter van stof zijn, maar wél aangeven het initiatief actief te willen ondersteunen, laten het vaak bij één of twee verwijzingen. Zij leggen de nadruk op hun uitnodiging voor een persoonlijk gesprek.

"Wethouder Krewinkel wil graag met onze ambtenaar dhr. Ypelaar bij u op huisbezoek komen. Dit zou voor beide heren kunnen op: Donderdag 5 juli 2007 9.00 uur." (gemeente Kerkrade)

“Afgelopen woensdag hadden we een bijeenkomst met allerlei organisaties. Toen ik uw voorstel aan het Leger des Heils vertelde, kwamen zij spontaan met dat u wel hun gezellige ruimte mag gebruiken. (..) Ik zou graag willen voorstellen om een keer met elkaar te bespreken welke mogelijkheden en andere zaken nodig zijn om dit initiatief te starten en te ondersteunen.” (gemeente Beverwijk)

Stimuleren van burgerinitiatief
Uiteindelijk helpt 48 procent van de gemeenten (die zowel voldoende als onvoldoende inhoudelijk hebben gereageerd) undercoverburger ‘Eric van der Veer’ daadwerkelijk een stap (hoe klein ook) verder in zijn plan. De rest geeft het signaal af dat de burger het zelf maar moet uitzoeken.

Sociaal kapitaal in kiem gesmoord
Volgens de BRR beseffen veel ambtenaren niet dat een initiatiefnemende burger om een speciale behandeling vraagt. “Het gaat hier niet om een bewoner die even een boom wil kappen. Het gaat om een enthousiaste burger die bij de gemeente aanklopt met de vraag hoe hij zijn initiatief tot bloei kan brengen en vaak geen idee heeft wat er in de gemeente speelt en waar hij allemaal rekening mee moet houden. Zijn enthousiasme om sociaal kapitaal toe te voegen aan de gemeente wordt zo in de kiem gesmoord door ambtenaren die hem als ‘klant nummer zoveel’ behandelen.”

Over het onderzoek
De BRR heeft op 14 mei 90 procent van de gemeenten in Nederland bereikt met de e-mail van nepburger Eric van der Veer. Dat zijn 432 gemeenten en 18 deelgemeenten. Er is gekeken of de gemeenten reageerden en hoe inhoudelijk die reacties waren. Daarnaast heeft de BRR de aard en nut van de reacties bekeken. Na zeven weken is het onderzoek afgerond en hebben de desbetreffende ambtenaren een e-mail gekregen waarin de identiteit van Eric van der Veer werd onthuld.

Bovenstaande is een samenvatting van het rapport. U kunt het rapport ook downloaden op www.burger-raad.nl (rechterkolom, onderaan).

BRR
De Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR) is een onafhankelijk en zelfbenoemd adviesorgaan voor de Nederlandse overheid dat advies uitbrengt. Het onderzoek onder 90 procent van de gemeenten is verricht naar aanleiding van het Beleidsprogramma 'Samen werken samen leven' waarin het kabinet zegt de participatie en zorg voor elkaar te willen bevorderen en ‘de kracht van wijken, buurten en dorpen beter te willen benutten.

*De term inhoudelijk is ruim genomen; als een ambtenaar gericht op het initiatief reageerde, hoe mager ook, werd dit wel gerekend tot een inhoudelijke reactie. Een ontvangstbevestiging werd daar niet toe gerekend.

Bron: Forum voor Democratische Ontwikkeling (overgenomen persbericht), 31 juli 2007

Under-cover burger wijst op passieve gemeente (Schriftelijke vragen aan B&W van Peter van Corler, Groenlinks-raadslid in Utrecht)

Schriftelijke vragen ingediend op 19 juli 2007 door Peter van Corler.

Brief Undercover burger

Op de voorpagina van de Volkskrant van donderdag 19 juli staat een artikel met de kop "Burgeridee strandt bij gemeente” (zie bijlage 1). In het artikel wordt beschreven hoe gemeenteambtenaren reageren op een initiatief van een betrokken burger. Hiermee wordt getest hoe groot de aandacht en medewerking is aan dergelijke initiatieven. Op de website www.burger-raad.nl zijn de reacties van een aantal gemeenten terug te vinden. Ook de reactie van de gemeente Utrecht staat hierbij vermeld (zie bijlage 2). Gelukkig behoort Utrecht tot de 51%, van de in totaal 450 gemeenten, die wel een reactie sturen. De inhoud van de reactie is wel wat mager en aanleiding voor de volgende vragen:

Is het college bekend met het genoemde artikel in de Volkskrant en de website www.burger-raad.nl?
Deelt het college de mening van GroenLinks dat zeker in het kader van de WMO burgerinitiatieven die een bijdrage leveren aan maatschappelijke participatie ondersteuning vanuit de gemeente verdienen?
In de ogen van GroenLinks is de reactie (bijlage 2) erg mager en slaat de plank mis. Er wordt bijvoorbeeld niet doorgevraagd of het inderdaad om een starende ondernemer gaat. Wat onderneemt het college om er voor te zorgen dat dit soort burgerinitiatieven de ondersteuning krijgen die ze verdienen zodat de initiatieven gestalte kunnen krijgen?
In het kader van de verbetering van de publieksdienstverlening kan het gebruik van dergelijke “undercover-burgers” goed in beeld brengen hoe de dienstverlening er voorstaat en waar verbeteringen te behalen zijn. Maakt het college hier gebruik van of gaat het college hier gebruik van maken? Wilt u uw antwoord toelichten?

Bijlage 1 en 2 (Volkskrant-artikel + reactie gemeente Utrecht op burgerinitiatief)

Bron: Groenlinks Utrecht, 19 juli 2007

Burger idee (Henk Leenders, PvdA-raadslid in Breda)

"Eric van der Veer, supermarktchef van een groenteafdeling, meldt zich op 14 mei per e-mail bij de gemeente Aa en Hunze in Drenthe. Eric heeft een plan, een groots plan: hij wil uitvoering geven aan de belangrijkste ambitie van de Nederlandse regering. Eric wil samen werken, samen leven", aldus de Volkskrant van vandaag (volkskrant.nl/..burgeridee-strandt-bij-gemeente).

Deze Eric heeft zich laten inspireren door het beleidsprogramma van het nieuwe kabinet en wilde iets doen voor de samenleving: een senioreneethuis opzetten om te voorkomen dat ouderen vereenzamen. De gemeente Aa en Hunze reageert niet.

De man achter dit burger idee is Steven de Jong, oprichter van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR), een zelfbenoemd onafhankelijk adviesorgaan voor de overheid (zie www.burger-raad.nl). Op 14 mei krijgen 432 gemeenten en 18 deelgemeenten (90% van alle gemeenten in Nederland) van hem dezelfde e-mail. Helaas is Aa en Hunze niet de enige gemeente die niets met dit initiatief doet: 32% laat niets horen, 17% geeft alleen een ontvangstbevestiging, de rest reageert min of meer inhoudelijk maar zonder veel resultaat. Er zijn een paar uitzonderingen: Arnhem, Beverwijk, Cranendonck, Hoogeveen, Menaldumadeel, Amsterdam Stadsdeel Oud-Zuid en Kerkrade.

En Breda? Het is niet duidelijk of Breda bij de 90% hoort die de e-mail heeft gehad. Ik denk dat het bij Breda direct doorgestuurd zou zijn naar de ambtenaren die betrokken zijn bij het Fonds Maatschappelijke Ontwikkeling (FMO). Deze ambtenaren adviseren en ondersteunen burgers in Breda die een aanvraag in het kader van het FMO willen doen. Het initiatief van Steven de Jong zou hier heel goed hebben gepast. En een senioreneethuis hebben we nog niet, toch?

Bron: Weblog Henk Leenders, PvdA-raadslid in Breda, 19 juli 2007

Plan senioreneethuis (Erik Schaap, ROSA-raadslid in Zaanstad)

19 juli 2007- Eric van der Veer, chef van de groenteafdeling bij een supermarkt, had een goed idee. Hij wilde wel een senioreneethuis opzetten, om eenzame ouderen wat gezelschap te bieden. Vrijwilligers die hem moesten bijstaan had hij al. Vraagje aan de gemeente, per mail: kon hij wat hulp krijgen bij het benodigde papierwerk?

Groentechef Eric van der Veer bestaat niet. Het senioreneethuis-in-wording ook niet. Het was een test van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid, dat op deze manier de klantvriendelijkheid van de gemeenten wilde testen. Maar bijna eenderde van de aangeschreven 450 (deel)gemeenten reageerde niet eens op het aardige plan. 17% zond alleen een ontvangstbevestiging. De rest reageerde ‘min of meer inhoudelijk’, zij het lang niet altijd adequaat. Slechts 13% gaf een antwoord waarmee ‘Eric van der Veer’ uit de voeten kon. 87% van de gemeenten droeg er dus toe bij dat een enthousiaste initiatiefnemer moest beginnen met een koude douche.

Wie de lokale bureaucratie van dichtbij kent, zal niet verbaasd zijn over deze uitkomst. Volgens de BRR staan de onderzoeksresultaten in schril contrast met het kabinetsbeleid, dat burgers wil aanzetten tot het tonen van hun betrokkenheid met de samenleving. ‘Samen werken, samen leven’, weet je wel.

Omdat in het BRR-rapport een aantal gemeenten bij naam wordt genoemd, maar Zaanstad daar niet tussenstaat, stuurde ik de BRR een mailtje met de vraag hoe mijn gemeente had ‘gescoord’. De reactie kwam snel, in de vorm van een geautomatiseerd antwoord. “U kunt het rapport downloaden op www.burger-raad.nl (rechterkolom, onderaan).” En verder kon ik het boek ‘Help, een burgerinitiatief!’ bestellen. Gratis, dat wel. Hoe Zaanstad het heeft gedaan in deze test: geen idee. Maar ik voel me nu wel een beetje als Eric van der Veer.

23 juli 2007 - Een paar dagen geleden schreef ik over Eric van der Veer, die gemeenten per mail voorstelde een senioreneethuis te beginnen en hulp vroeg bij het opzetten daarvan. Eric van der Veer bestond niet, zijn plan evenmin. Het was een onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid die de klantvriendelijkheid van de Nederlandse gemeenten testte.

Ik vroeg de man achter de BRR per mail naar de reactie van Zaanstad op zijn plan, maar kreeg in eerste instantie alleen een weinig klantvriendelijk aandoend geautomatiseerd antwoord zonder daarin het woord ‘Zaanstad’.

Enfin, vandaag reageerde de BRR alsnog inhoudelijk (waarvoor dank). Na de publicatie van het onderzoek op de voorpagina van de Volkskrant werd de Raad overstelpt met emails, vandaar de vertraging in de beantwoording. Bij dezen dus alsnog de letterlijke reactie van Zaanstad (waarbij ik wel de naam van de behandelend ambtenaar heb weggehaald).

Ik vind het eerlijk gezegd wel een adequate gemeentelijke reactie. Snel, enthousiast en positief. Ik neem aan dat ‘Eric van der Veer’ de vraag in welke wijk hij zijn eethuis wil beginnen niet meer heeft beantwoord, en daarmee houdt de verantwoordelijkheid van de gemeente een beetje op. Mijn complimenten dus voor deze ambtenaar. Mee eens? Oordeel zelf:

Reacties Gemeente Zaanstad op spookburger 'Eric van der Veer'
from "X"
to ericvanderveer@gmail.com
date May 16, 2007 9:41 AM
subject FW: EZ31022 Initiatief voor Senioreneethuis

Goedemorgen meneer Van der Veer,

Zojuist heb ik uw mail doorgestuurd gekregen van onze publieksbalie. Wat een leuk initiatief! Zoudt u ons willen informeren in welke wijk u dit eethuis wilt starten? In Westerwatering is de afgelopen week, in het kader van de ontwikkeling van een sociale visie voor Inverdan West, het idee geopperd om een Van Harte Resto te openen. Misschien past uw idee binnen dit concept.

Met vriendelijke groet,
X

from "Gem. Zaanstad" <postbus@zaanstad.nl>
to Eric van der Veer <ericvanderveer@gmail.com>
date May 15, 2007 11:08 AM
subject RE: EZ31022 Initiatief voor Senioreneethuis

Geachte heer, mevrouw,

Hierbij bevestigen we de ontvangst van uw e-mail. Deze hebben wij doorgezonden naar de betreffende afdeling, die deze verder in behandeling neemt. Het registratienummer van uw mail is: EZ31022.

Met vriendelijke groet,
De Gemeente Zaanstad

Bron: Zaanse Politieke Vereniging ROSA, Dagboek van een Raadslid - 19 juli 2007, 23 juli 2007

'Undercoverburger' bleek in Vught onvindbaar (SP, Vught)

De "Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid" (BRR), een zelfbenoemd onafhankelijk adviesorgaan dat ongevraagd advies geeft aan het kabinet en vooral lijkt te bestaan uit zijn oprichter Steven de Jong, blijkt achter de e-mail te zitten van Eric van der Veer.

Deze 'chef van een groenteafdeling' stuurde op 14 mei 2007 een e-mail aan de gemeente Vught (en naar nu blijkt naar vrijwel alle Nederlandse gemeenten) met een verzoek tot ondersteuning bij het opzetten van een heus seniorentheehuis. Zo trachte BRR te onderzoeken hoe gemeenten omgaan met initiatieven van hun burgers.

Het e-mail bericht leidde in Vught tot een heuse zoekactie langs de diverse groenteafdelingen. Maar nergens was 'chef' Eric van der Veer bekend. Net zo min als de 'dame van de thuiszorg' die Eric zei gesproken te hebben. Een burger die zelf meld: "nu ik al zo'n grote groep enthousiaste mensen om mij heen heb verzameld" zou in een dorp als Vught toch vrij eenvoudig op te sporen moeten zijn. Maar niets bleek minder waar. Jef Theulings had zich als verantwoordelijk wethouder al voorgenomen eens een appeltje te gaan eten bij Eric om zijn initiatief te bespreken. Maar al snel werd duidelijk dat het hier om een spook-burger ging.

Het 'kort-door-de-bocht-onderzoek' van de BBR laat zien dat 49% van de gemeenten niet reageerde op de e-mail, danwel slechts reageerde met een antwoordbevestiging. Wat te doen met gemeenten die gewend zijn burgers meer persoonlijk te spreken en zich blijkbaar terecht afvragen wie Eric van der Veer is en bij welke groenteafdeling hij werkt? Het is maar goed dat het komkommertijd is dan kan ook een zelf-knutsel-onderzoek gewoon de voorpagina van een landelijk dagblad halen. Laten we het maar zien als een ludieke prikactie.

Bron: SP-fractie, Vught, 19 juli 2007

Gemeente Nijmegen en 'burgeridee' (Stijn Verbruggen, PvdA-raadslid in Nijmegen)

'Burgeridee strandt bij de gemeente' schrijft De Volkskrant vandaag. De 'Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid' stuurde onder de valse naam 'Eric van der Veer' een mail naar 450 gemeenten. Deze burger 'Eric' legt aan de gemeente een idee voor (het oprichten van een senioreneethuis voor eenzame ouderen) en vraagt advies.

Ongeveer eenderde van de gemeenten reageert helemaal niet en eenzesde stuurt alleen een ontvangstbevestiging: dat komt samen uit op de helft van alle gemeenten!

De andere helft reageert wel, maar er zitten weinig bruikbare antwoorden bij. Slechts 13 % van de gemeenten stuurt een inhoudelijke reactie waar 'Eric' volgens de burgerraad iets mee kan.

Ik was natuurlijk benieuwd naar de score van de gemeente Nijmegen in dit onderzoek. Dus stuurde ik Steven de Jong, de man achter 'Eric van der Veer', een mail om hem naar de score van de gemeente Nijmegen te vragen:

Beste Stijn,

Nijmegen scoort ondanks het korte mailtje goed in het onderzoek (zie hieronder). Ze nodigt de burger namelijk uit voor een gesprek. Ook is de reactietermijn kort, slechts één dag. Niets te klagen dus over Nijmegen.

Met vriendelijke groet,
Steven de Jong

-------------
from Gemeente Nijmegen
to Eric van der Veer
date May 15, 2007 8:40 AM
subject eethuis

Geachte mijnheer van der Veer,

Ik ben adviseur voor ouderenbeleid bij de gemeente en daarom is uw mailtje bij mij terecht gekomen. Ik vind uw idee bijzonder sympathiek en zou daarom graag telefonisch met u in contact komen. Mijn telefoonnummer is 024-****** en ik werk normaal gesproken maandag tot en met woensdag. Wilt u mij even bellen of uw telefoonnummer mailen, zodat ik contact met u op kan nemen?

Met vriendelijke groet
X.
-------------

De gemeente Nijmegen scoort dus goed in dit onderzoek. Dat is een compliment waard! Bij deze.

Bron: Weblog Stijn Verbruggen, PvdA-raadslid in Nijmegen, 19 juli 2007

Service van gemeenten: gemiste kansen (Jan Hielke van Dijk, CDA-raadslid in Tiel)

Het is nog niet goed gesteld met de digitale dienstverlening van de Nederlandse gemeenten.

Eerder dit jaar deed Ernst & Young onderzoek en uit de resultaten bleek dat zo'n 33% van de gemeenten niet reageerde op vragen binnen een termijn 20 dagen. De vragensteller kreeg geen ontvangstbevestiginig of een mededeling dat, omdat het een ingewikkelde vraag is, het meer tijd kost om de vraag te beantwoorden.

Deze week verschenen de uitkomsten van een onderzoek dat is gedaan door de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid, een zelfbenoemd orgaan dat de overheid ongevraagd van advies dient. Ook uit dat onderzoek blijkt dat zo'n 32% van de gemeenten niet reageert op een burgerinitiatief om een senioreneethuis op te richten, met als doel eenzame ouderen wat gezelschap te bieden. Slechts de helft van de gemeenten reageert inhoudelijk.

Uit deze onderzoeken blijkt dat er nog een wereld te winnen valt voor de gemeenten. Ik vind het naar burgers toe een gemiste kans. Als vraagsteller wil je ten eerste weten of de de brief/e-mail is aangekomen en op welke termijn je antwoord kunt verwachten. Niets is vervelender dan niet te weten of je vraag is aangekomen en of dat je een antwoord zult krijgen. Gelukkig heb ik hier zelf nog niet zo veel ervaring mee.

Nabericht:
Nieuwsgierig als ik ben heb ik de onderzoeker van het BRR, de heer de Jong een mail gestuurd en gevraagd hoe de gemeente Tiel uit dit onderzoek naar voren is gekomen.

Zijn reactie: Tiel heeft goed gescoord. Ik heb de reactie ook gezien (hij stuurde die mee) en inderdaad, ik kan alleen maar zeggen dat het keurig was. Op tijd een ontvangstbevestiging en een uitvoerige inhoudelijke reactie. Tiel hoort NIET bij de 32%!

Bron: Weblog Jan Hielke van Dijk, CDA-raadslid in Tiel, 21 juli 2007

'Burgeridee' + cartoon (Weblog Jan Marijnissen, SP)

Bron: Weblog Jan Marijnissen, 21 juli 2007

Actieve burger zoekt dito overheid voor samenwerking (Arnoud Boer, Groenlinks-bestuurslid in Den Haag)

‘Burgeridee strandt bij gemeente’, las ik in de Volkskrant vandaag. Daarom heb ik hieronder een artikel van 18 maart 2002 uit de kast getrokken, dat ingaat op dit probleem. De overheid die niet goed reageert op burgers: nog steeds actueel? Of een terugkerend probleem? Gaat alles in cirkels en golfbewegingen?

Door Arnoud Boer, Groenlinks-bestuurslid in Den Haag

18 maart 2002 - ‘Zaterdag stond op de opiniepagina van NRC Handelsblad een manifest waarin werd opgeroepen tot opening van het politieke systeem. Arnoud Boer, Sandra Bos en Petra van den Brand pleiten voor een betrokken, creatieve overheid, die vaker ‘ja’ zegt tegen maatschappelijke initiatieven van actieve burgers.’

Onze samenleving verandert snel. In de troonrede van dit jaar constateert het kabinet dat deze veranderingen een groot beroep doen op het aanpassingsvermogen van zowel overheid als burger. Mondige burgers hebben steeds meer behoefte aan keuzevrijheid, kwaliteit en maatwerk. Dit vraagt niet alleen om financiële middelen, maar ook om een andere manier van organiseren, bijvoorbeeld in de gezondheidszorg en het onderwijs.

Het paarse kabinet vraagt daarbij om krachtige inspanningen van burgers en bedrijven en om zelfsturing, bijvoorbeeld door persoonsgebonden budgetten in de zorg. Voor veel problemen echter is een gezamenlijke inspanning van overheid, burgers en bedrijven nodig. Initiatieven vanuit de maatschappij zijn volgens ons ruimschoots aanwezig. Om hier optimaal van te profiteren, zijn aan de kant van de overheid aanpassingen noodzakelijk. Wij pleiten daarom voor een nieuwe, creatieve rol voor de overheid, waarbij samenwerking wordt gezocht met de burger.

Een aantal maatschappelijke problemen, zoals gevoelens van onveiligheid, sociale ergernis en integratieproblemen, roept om nieuwe oplossingen. Zowel overheid als burgers willen graag een uitweg vinden. Helaas hebben beide partijen elkaar nog niet gevonden. De overheid klaagt dat de burgers passief zijn en niet betrokken. Burgers stellen zich te veel op als consument. Ze zijn niet betrokken bij het publieke domein en komen alleen in actie als hun eigen belang in het geding is. Burgers van hun kant klagen dat de overheid op grote afstand staat en geen oog heeft voor hun problemen. Ze vinden dat ze te weinig betrokken worden bij het vinden en uitvoeren van oplossingen. Ook vinden ze de overheid onduidelijk in haar boodschap en bovendien onbereikbaar, ondoorzichtig, log en niet flexibel.

Hoe komt het dat de relatie tussen overheid en samenleving zo moeizaam is?

Bij de overheid is het maken, toepassen en controleren van regels sterk verankerd in de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Voor het oplossen van problemen wordt een nota of wet opgesteld, waardoor na een lange voorbereidingstijd vaak weer voor een ‘beproefde’ oplossing wordt gekozen. De veranderingen in de samenleving gaan echter heel snel en vragen om nieuwe oplossingen.

Burgers organiseren zich tegenwoordig op een andere manier, vaak voor kortere tijd en voor specifieke onderwerpen. De organisatie van de overheid sluit hier onvoldoende bij aan. Zij is nog altijd gericht op de vertegenwoordiging van burgers via traditionele maatschappelijke organisaties en middels politieke participatie. De groeiende verscheidenheid in Nederland kan niet collectief worden geordend met strenge(re) regels en controle of een beroep op ‘normen en waarden’. Naast de traditionele rollen van de overheid als wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht is er een vierde overheidsrol nodig, namelijk die van de creatieve macht die initiatieven vanuit de samenleving omarmt. Deze uitnodigende houding zal de samenwerking met de maatschappij bevorderen.

Aan actieve burgers geen gebrek. Genoeg burgers zijn bereid om problemen die ze tegenkomen op te lossen, bijvoorbeeld als het gaat om de scholing van hun kinderen of de veiligheid op straat. Zij hebben echter een betrouwbare partner nodig, gericht op constructieve samenwerking. De overheid reageert niet altijd alert genoeg op initiatieven vanuit de samenleving, of het nu gaat om een project van Marokkaanse buurtvaders of de herinrichting van een buurtplein. Burgers weten niet waar ze moeten aankloppen, worden doorgestuurd naar een andere instantie, of krijgen ‘nee’ te horen, omdat hun initiatief geen prioriteit heeft op dat moment. Bovendien is het voor burgers niet altijd duidelijk op grond waarvan de overheid bepaalde beslissingen neemt. Dit bemoeilijkt de samenwerking tussen overheid en maatschappij.

Het gebrek aan samenwerking heeft een aantal gevolgen.

Ten eerste zijn de oplossingen die door de overheid worden aangedragen vaak meer van hetzelfde. Pogingen die eerder zijn gedaan worden herhaald. Als er al creatieve ideeën zijn, dan worden deze vaak in de kiem gesmoord door procedures en angst voor het onbekende.

Ten tweede worden deze oplossingen niet gesteund door de burgers waarvoor ze bedoeld zijn. Hierdoor laat de effectiviteit vaak te wensen over.

Om de complexe maatschappelijke problemen op te lossen moet de samenwerking tussen overheid en burgers verbeterd worden. Wat is hier van de kant van de overheid voor nodig?

De samenleving is gebaat bij een andere basishouding van de overheid. Zij zou er goed aan doen initiatieven van burgers met open armen te ontvangen. Initiatieven moeten niet doodgeknuffeld worden, maar mogelijk worden gemaakt en ondersteund. Dit vraagt een andere cultuur bij de overheid, waarbij het uitgangspunt is dat er ‘ja’ wordt gezegd tegen initiatieven van burgers. Alleen dan kunnen burgers hun verantwoordelijkheid nemen. Dit jawoord van de overheid moet vervolgens in praktijk worden gebracht.

Om dit te doen, dient de overheid steeds op zoek te zijn naar nieuwe gesprekspartners, naast de bekende partners uit het polderoverleg. Overleggen en samenwerkingsverbanden zullen vaak tijdelijk zijn, hetgeen van de overheid een flexibele organisatie vraagt. Tijdelijke organisatiestructuren en projectministers bieden betere kansen om aan te sluiten bij de snelle veranderingen in de maatschappij. Daarnaast kan een ‘één-loket-benadering’ ervoor zorgen dat de actieve burger niet struikelt over de verkokering binnen de overheid. Een overheid die initiatieven stimuleert met informatie, (financiële) middelen en ondersteuning, kan rekenen op meer betrokkenheid vanuit de samenleving. Dit vraagt openheid van overheidsinformatie, zoals bepleit door de commissie Wallage. Daarnaast zijn globalere financiële regelingen en verantwoording nodig om flexibeler in te kunnen spelen op initiatieven vanuit de maatschappij.

De wijze waarop nu in het Grotestedenbeleid met integrale budgetten wordt gewerkt, is een stap in de goede richting. Meer flexibiliteit is echter gewenst. Het instellen van buurtbudgetten op grotere schaal is een mogelijkheid. Hierdoor oefenen burgers zelf meer invloed uit op de manier waarop geld wordt uitgegeven en voelen ze zich tevens meer betrokken bij hun buurt.

Hopelijk laat het komende regeerakkoord een volmondig ‘ja’ horen. Want anders zegt de burger straks nog ‘nee’.

Bron: Weblog Arnoud Boer, 19 juli 2007

Ideeën van burgers stranden bij gemeenten (Ministerie van BZK, Centrum voor Good Governance)

Ideeën van burgers stranden bij gemeenten (16miljoenmensen.nl)

Burgers met plannen worden massaal genegeerd door gemeenten. Dit blijkt uit onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR) onder 450 (deel-)gemeenten naar de behandeling van burgerplannen.

Bijna de helft (49 procent) van de onderzochte gemeenten reageert niet inhoudelijk op een burgerinitiatief. Eenderde van de gemeenten reageert zelfs helemaal niet.

De De Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid stuurde 432 gemeenten en 18 deelgemeenten (van gemeente Aa en Hunze tot Zwijndrecht) een e-mail met een burgerinitiatief. De afzender van de e-mail is de niet bestaande Eric van der Veer, een betrokken ‘spookburger’ die een senioreneethuis wil opzetten en zijn gemeente om raad en daad vraagt.

32 procent van de gemeenten, waaronder Alphen aan de Rijn, Dordrecht, Culemborg, Lochem en Waddinxveen, laat niets van zich horen. 17 procent laat het bij een ontvangstbevestiging. BRR-onderzoeker Steven de Jong: “Het minste wat een burger mag verwachten is een persoonlijke reactie op zijn plan. Dit staat in schril contrast met het kabinetsbeleid dat aangeeft dat de overheid burgers moet toerusten bij hun initiatief om voluit mee te doen. Het thema ‘samen werken, samen leven’ is zo beschouwd een wassen neus.”

De rest van de aangeschreven gemeenten, 51 procent, reageert min of meer inhoudelijk. De meeste ambtenaren weten echter geen raad met een betrokken en initiatiefnemende burger. Ze geven een schouderklopje (“Wat een prachtig initiatief!”), maar sturen vervolgens de burger met een kluitje in het riet (“Veel succes!”). Voorbeelden zijn onder meer de gemeenten Oldenzaal, De Marne, Maasgouw, Bunnik en Rijnwoude.

Bron: 16miljoenmensen.nl, 19 juli 2007

Gemeente Kerkrade neemt burgerinitiatief serieus (Gemeente Kerkrade)

Uit onderzoek blijkt dat de gemeente Kerkrade snel reageert en aanstuurt op persoonlijk contact als het gaat om initiatieven van betrokken burgers. Het onderzoek werd uitgevoerd door de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR).

Senioreneethuis
Op 14 mei jongstleden verzond de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid een e-mail naar 432 gemeenten en 18 deelgemeenten, ondertekend met een fictieve naam. De strekking van de e-mail was het initiatief om een senioreneethuis op te richten. Daarna luisterde de burgerraad 50 dagen naar de reacties van de ambtenaren.

Kerkrade valt op
Daar waar andere gemeenten alleen een ontvangstbevestiging sturen of zelfs helemaal niet reageren, geeft Kerkrade het burgerinitiatief speciale aandacht. Het ging hier dan ook om een verzoek tot ondersteuning. Volgens de heer De Jong (oprichter van BRR) viel Kerkrade op door de vermelding dat burgemeester Som het voorstel gelezen had en dat wethouder Krewinkel zelf bij de burger op bezoek wilde gaan.

Sociaal kapitaal
Naast Kerkrade stelde slechts één gemeente een huisbezoek voor. Zo’n voorstel spreekt voor grote betrokkenheid bij burgers die sociaal kapitaal willen toevoegen. Betrokkenheid is een voorwaarde voor het slagen van burgerinitiatieven. ‘De gemeente Kerkrade geeft betrokken burgers met een initiatief een VIP-behandeling. Alleen zo kan er aan het regeringsmotto ‘Samen werken, samen leven’ vorm en inhoud worden gegeven’, zegt De Jong.

Burgerbetrokkenheid
Volgens wethouder Ralf Krewinkel is burgerbetrokkenheid vooral een kwestie van houding. ‘Luisteren naar wat er in de samenleving speelt is één van de belangrijkste taken van bestuurders. Dat wil overigens niet zeggen dat alles wat aangedragen wordt ook overgenomen wordt. Het Kerkraadse college heeft oog en oor voor wat er plaatsvindt in de gemeente en burgerbetrokkenheid staat hoog in het vaandel’, verklaart de wethouder.

Bron: Gemeente Kerkrade; persbericht, 24 juli 2007

Burgerinitiatieven belangrijk (Vereniging Nederlandse Gemeenten)

Veel gemeenten pakken burgerinitiatieven met groot enthousiasme op. Zo is bijvoorbeeld in de Rotterdamse wijk Schiemond een buurtwacht gekomen, in Zoetermeer een natuurspeeltuin en in de gemeente Westervoort een wijkcentrum. Allemaal via een burgerinitiatief.

De VNG en gemeenten vinden burgerinitiatieven en burgerparticipatie een goede zaak. Burgers tonen zo solidariteit met elkaar en vormen daarmee het cement van de samenleving.

Onderzoek naar burgerplannen
De Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid heeft onderzocht hoe gemeenten omgaan met de plannen van burgers. Het zelfbenoemde orgaan oordeelt dat slechts 13 procent van de gemeenten een ‘inhoudelijk voldoende’ reactie stuurt naar de indiener van het burgerinitiatief.

De raad vindt een reactie pas inhoudelijk voldoende als de gemeente zeer actief meedenkt, een overzicht van regelingen geeft, samenwerkingsverbanden bekijkt én de burger uitnodigt. Als gemeenten aan een van deze criteria niet voldoen, scoren ze al onvoldoende. Het is de vraag of een burgerinitiatief zo opgepakt moet worden. Veel gemeenten publiceren op hun site waar men een initiatief kan indienen. Meestal is dit bij de griffie.

Hulp bij indienen
De VNG stelde al eerder een handreiking Burgerinitiatief op. Sommige gemeenten ontwikkelen ook hulpmiddelen voor het indienen van een initiatief. Op de site van het Actieprogramma Lokaal Bestuur vindt u praktijkvoorbeelden.

Zoetermeer heeft bijvoorbeeld een Digitaal Burgerinitiatief ontwikkeld. Hier kunnen initiatiefnemers via de site over hun ideeën praten, medestanders vinden en advies vragen. Vervolgens kunnen zij het voorstel digitaal uitwerken en indienen.

Bron: Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), 26 juli 2007

Gemeente Nieuwegein reageerde positief op Burgeridee (Gemeente Nieuwegein)

De media brachten vorige week het nieuws dat een Burgeridee vaak strandt bij de gemeente. Dat was althans gebleken uit een onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR).

De BRR stuurde onder de valse naam Erik van der Veer een mail naar alle gemeenten van Nederland. De gemeente Nieuwegein heeft de fakemail ook ontvangen en heeft er in de persoon van Theo Kop goed op gereageerd volgens de BRR.

Van der Veer, zogenaamd chef van de groenteafdeling van een supermarkt, oppert daarin het idee een senioreneethuis op te richten om eenzame ouderen wat gezelschap te bieden. Zo meent hij te werken in de geest van het huidige kabinet. Hij heeft al een groep enthousiaste vrijwilligers om zich heen verzameld. Of de gemeente hem nu misschien wil helpen met het benodigde papierwerk? Bijna eenderde van de gemeenten reageerde helemaal niet op deze mail, nog eens 17% stuurde alleen een ontvangstbevestiging en de rest (51%) reageerde min of meer inhoudelijk. Maar ook uit deze reacties blijkt volgens de BRR dat de meeste ambtenaren zich geen raad weten met de ideeën van betrokken burgers. 'Ze geven hen een schouderklopje maar sturen ze vervolgens met een kluitje in het riet', vindt een woordvoerder van de BRR.

De gemeente Nieuwegein heeft de fakemail ook ontvangen en heeft er in de persoon van Theo Kop goed op gereageerd. Toen deze medewerker de mail ontving, heeft hij contact gezocht met de Stichting Welzijn Nieuwegein (SWN) die wel mogelijkheden zag. Daarna heeft hij Eric van der Veer in een mail geadviseerd met de SWN contact op te nemen. Daarmee zit Nieuwegein bij de gemeenten die volgens de BRR inhoudelijk voldoende hebben gereageerd. Slechts 13% van de gemeenten zit in die topcategorie.

Bron: Gemeente Nieuwegein, 20 juli 2007

Baby, think twice! (Ministerie van BZK, Commissie Innovatie Openbaar Bestuur, Inaxis)

Waarschijnlijk bedenkt u zich als gemeenteambtenaar de volgende keer wel twee keer, voordat u een burger per mail afscheept. Straks zit er weer zo’n vervelend onderzoek achter! Deze week kreeg een onderzoek van de ‘Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid’ (BRR) naar reacties van ambtenaren op burgerinitiatieven alle aandacht: De relatie burger – ambtenaar is hot.

Het onderzoek
De BRR stuurde onder de verzonnen naam ‘Eric van der Veer’ een mail naar 450 (deel)gemeenten. Van der Veer vroeg hierin om hulp bij het opzetten van een eethuis voor eenzame ouderen. Bijna eenderde van de gemeenten bleek helemaal niet te reageren op het initiatief, 17% stuurde alleen een ontvangstbevestiging. Van de aangeschreven gemeenten reageerde 51% ‘min of meer’ inhoudelijk, maar ook uit deze reacties bleek volgens de BRR dat de meeste ambtenaren zich geen raad weten met een dergelijk verzoek.

Meningen verdeeld
De Volkskrant wijdde vorige week donderdag het openingsartikel van de krant aan het onderzoek. ‘Burgeridee strandt bij gemeente’, zo luidde de kop. In de dagen daarna waren de meningen in de krant over de conclusies van het onderzoek echter verdeeld. “Het is niet vanzelfsprekend dat ambtenaren direct in de houding springen bij een burgerinitiatief. Zij hebben als taak het (politieke) bestuur te dienen”, zo schrijft een voormalig gemeenteraadslid in een ingezonden brief.

Horde
“Het deugt uiteraard niet als gemeenten burgers niet antwoorden", schrijft een vast panellid van de actuele stelling in de Volkskrant. "Maar op de jammerklacht van de BRR valt wel iets af te dingen. […] Hulde aan de gemeente voor dit afpoeieren.” In dezelfde rubriek wordt zij tegengesproken door een medepanellid: “In ons land dat de perfectie nadert, is nog één laatste horde te nemen. De kloof tussen burgers en ambtenaren moet worden opgeheven.”

Op de bres
Wij zien het in ieder geval niet zo zwart-wit. Hoewel de helft nauwelijks reageerde, stuurde de andere helft van de gemeenten een enthousiaste mail terug. Soms gaven zij alleen wat summiere tips, in andere gevallen deden ze direct een voorstel voor een afspraak. Dat is aanpakken! Maar dat het nog altijd beter kan, dat moge duidelijk zijn. Wij toonden eerder dit jaar in ons boekje ‘Help! Een burgerinitiatief’ al aan dat ambtenaren worstelen met initiatieven van burgers. Voelt u zich als gemeenteambtenaar aangesproken? Bestel dan alsnog onze (gratis!) publicatie ‘Help! Een burgerinitiatief’. Met tips, achtergrondinfo en voorbeelden van hoe het wél en niet moet.

Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Commissie Innovatie Openbaar Bestuur, Inaxis

Arnhem reageert goed op initiatief burger (Gemeente Arnhem)

Arnhem hoort bij de zeven gemeenten in ons land, die het best omgaan met het initiatief van een burger. Dit is de uitkomst van een onderzoek onder 450 gemeenten.

Een verzonnen burger vroeg hen om hulp en advies bij de opzet van een eethuis voor senioren. De gemeente Arnhem dacht actief mee, hielp hem op weg met gerichte informatie en verwees hem naar de goede contactpersonen. Slechts 13% van alle gemeenten gaf een echte, inhoudelijke reactie. De helft van de gemeenten reageerde helemaal niet of stuurde alleen een bericht, dat het verzoek was binnen gekomen.

Het onderzoek is uitgevoerd door de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid, een burgerplatform voor ideeënvorming en maatschappelijk initiatief.

De BRR haakte in op wat dit kabinet wil bereiken: meer betrokkenheid, zorg voor elkaar, de buurt en de wijk versterken. Ene Eric van der Veer stuurde een e-mailbericht naar 450 gemeenten en deelgemeenten, waarin hij vertelde dat hij op de groenteafdeling van een supermarkt werkt en bij hem thuis maaltijden maakt voor senioren. Dat voorziet in een behoefte: ouderen krijgen een voedzame maaltijd voorgeschoteld en leggen meer sociaal contact. Eric wil daarom met steun van de supermarkteigenaar en leerling-koks een eethuis voor senioren beginnen.
In zijn e-mail vroeg hij de gemeente om hulp bij het vinden van een locatie, het voldoen aan de voorwaarden, het regelen van vervoer voor ouderen enz. Liefst met zo min mogelijk papieren rompslomp.

De medewerker van de gemeente Arnhem, die accountmanager is voor startende ondernemers en detaillisten, antwoordde Eric van der Veer tweemaal, binnen twee en vier weken, klantgericht: met heldere informatie om verder te kunnen, en met een uitnodiging voor nader contact. Naast Arnhem behaalden de gemeenten Beverwijk, Cranendonck, Hoogeveen, Kerkrade, Menaldumadeel en het Amsterdamse stadsdeel Oud-Zuid de hoogste score.

Bron: Gemeente Arnhem, 20 juli 2007

Ideeën van burgers stranden bij gemeenten (Gemeente Amsterdam - Stadsdeel Zuideramstel, bestuursinformatie)

Burgers met plannen worden massaal genegeerd door gemeenten. Dit blijkt uit een onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR) onder 450 (deel-) gemeenten naar de behandeling van burgerplannen.

Bijna de helft (49%) van de aangeschreven gemeenten reageert niet inhoudelijk op een burgerinitiatief en eenderde van de gemeenten reageert zelfs helemaal niet.
De BRR stuurde op 14 mei 2007 432 gemeenten en 18 deelgemeenten (van Aa en Hunze tot Zwijndrecht) een e-mail met een burgerinitiatief.

De afzender van de e-mail is de niet bestaande Eric van der Veer, een betrokken spookburger die een senioreneethuis wil opzetten en zijn gemeente om raad en daad vraagt.

Bron: Gemeente Amsterdam - Stadsdeel Zuideramstel, bestuursinformatie, 20 juli 2007

Wennen aan burgerinitiatief (Vereniging van Gemeentesecretarissen)

Gemeenten weten vaak niet wat te doen met een burgerinitiatief, zo blijkt uit een onderzoek onder vrijwel alle gemeenten in Nederland. De opvallende uitkomsten van het onderzoek, door de zelfbenoemde 'Burgelijke Raad voor het Regeringsbeleid' (BRR), haalde onlangs de voorpagina van de Volkskrant.

Burgerinitiatief serieus nemen

Onder een gefingeerde naam wende Steven de Jong van de BRR zich met een zogenaamd initiatief tot 450 gemeenten. Slechts 51% van de gemeenten reageerde inhoudelijk, waarvan een deel slechts met een aanmoediging als 'veel succes!'. In een ingezonden stuk op de Forum-pagina pleit De Jong ervoor dat gemeenten serieuzer omgaan met burgerinitiatieven. Ambtenaren moeten hier tijd en energie aan kunnen besteden. Gemeentebesturen mogen volgens hem niet verwachten dat medewerkers 'dit er even bij doen'.

lees het voorpagina-artikel van de Volkskrant van 19 juli 2007
lees het Forum-artikel in de Volkskrant van 19 juli 2007
zie ook de publicatie 'Help! Een burgerinitiatief' van Jornt van Zuylen, InAxis (Ministerie BZK)

Bron: Vereniging van Gemeentesecretarissen (VGS), 23 juli 2007

Wervershoof getest in 'undercover' onderzoek burgerinitiatief (Gemeente Wervershoof)

Wervershoof scoort bovengemiddeld goed in een ’undercover’ onderzoek naar de beantwoording van burgerinitiatieven.
De Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR), een particulier initiatief, onderzocht bij 450 (deel-)gemeenten de behandeling van burgerplannen. Bijna de helft (49 procent) van de onderzochte gemeenten reageert niet inhoudelijk op een burgerinitiatief. Een derde van de gemeenten reageert zelfs helemaal niet. Zie persartikelen op burger-raad.nl.

De BRR stuurde op 14 mei 2007 432 gemeenten en 18 deelgemeenten een e-mail met een burgerinitiatief, met als afzender de niet bestaande Eric van der Veer. Deze toont zich een maatschappelijk betrokken burger, die een senioren-eethuis wil opzetten en zijn gemeente om raad en daad vraagt.

Slechts een kwart van de gemeenten die inhoudelijk reageren (13 procent op een totaal van 450 gemeenten), denkt zeer actief mee, geeft een overzicht van regelingen en bestaande initiatieven, bekijkt samenwerkingsverbanden en nodigt de burger uit. Wie goed scoren op deze criteria zijn behalve Wervershoof de gemeenten Arnhem, Cranendonck, Hoogeveen en het Amsterdamse stadsdeel Oud-Zuid.

Wervershoof scoort volgens de onderzoeker Steven de Jong ’bovengemiddeld’ met een uitvoerig antwoord dat verwijst naar het seniorenoverleg, de Stichting Welzijn Ouderen West-Friesland en eventuele subsidiemogelijkheden.

Bron: Gemeente Wervershoof, 19 juli 2007

Capelle stuurde undercoverburger nota voor gemaakte kosten (Weblog WMO-ambtenaar, gemeente Capelle aan den IJssel)

Enkele weken geleden kreeg ik een email onder ogen van een chef van de groenteafdeling die het initiatief had genomen om af en toe thuis een eettafel voor eenzame ouderen te organiseren. Hij schreef dat er veel belangstelling voor was en vroeg de gemeente om hulp om het beter te organiseren.

Joke van Doorne, gemeente Capelle aan den IJssel

Goed zo, dacht ik toen ik het las, iemand die het niet bij goede ideeën alleen laat maar er ook naar handelt. Ik was trots op deze Capellenaar. Helaas lukte het de ambtenaren niet kontakt met de man te leggen en vorige week bleek waarom. Toen ontvingen we een e-mail namens de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid die onthulde dat ze uit naam van deze groenteboer aan alle gemeenten een email hadden gestuurd in het kader van een onderzoek naar de dienstbaarheid van gemeenten richting burgers in het kader van de Wmo. We hadden dus een zogenaamd “mystery-guest onderzoek” ondergaan.

Ik vind dit geen goede aktiviteit. In de eerste plaats niet omdat ik het jammer vind dat deze betrokken Capellenaar niet bestaat. Maar vooral ook niet omdat ambtenaren er tijd in gestoken hebben om deze fictieve burger van dienst te kunnen zijn. En niet alleen Capelle, maar veel meer gemeenten heeft dit tijd gekost, tijd die aan werkelijk bestaande problemen besteed had kunnen worden.

Om deze gevoelens tot uitdrukking te brengen besloten we in het wekelijkse Wmo-overleg om de afzender een “fictieve” nota te sturen voor onze gemaakte kosten.

Per kerende post kregen we een reactie. Allereerst met de mededeling dat wij niet slecht uit het onderzoek naar voren komen (!). Maar ook met de opmerking dat de burger/onderzoeker van de BRR geen andere mogelijkheid zag dit thema te onderzoeken, (alsof er in gemeenteland nooit ander onderzoek wordt gedaan!) en tot slot verontschuldiging voor de bij ons ontstane ergernis (en aan betalen kon hij natuurlijk niet beginnen).

Het uiteindelijke rapport moet wel van heel hoge kwaliteit zijn wil het mijn nog steeds gemengde gevoelens over deze onderzoeksmethode doen vervagen.

Bron: Gemeente Capelle aan den IJssel, 25 juni 2007

BRR: Burgeridee strandt bij gemeente (Ministerie van BZK, Burgercentraal.nl)

Uit een onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR) - een zelfbenoemd orgaan dat de overheid ongevraagd van advies voorziet - onder 90% van de gemeenten, blijkt dat gemeenteambtenaren nauwelijks inhoudelijk reageren op initiatieven van betrokken burgers.
32% van de gemeenten reageerde niet op een fictief idee voor een senioreneethuis voor eenzame ouderen. 17% stuurde alleen een ontvangstbevestiging. Door 51% werd ‘min of meer’ inhoudelijk gereageerd. De BRR noemt het kabinetsbeleid om burgers aan te zetten tot betrokkenheid een ‘wassen neus’.

Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Burgercentraal.nl, 23 juli 2007

Burgeridee strandt bij gemeente (Volkskrant, voorpagina)

AMSTERDAM - Gemeenteambtenaren reageren nauwelijks inhoudelijk op initiatieven van betrokken burgers. Dat blijkt uit een onderzoek onder 90 procent van alle Nederlandse gemeenten door de ‘Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid’ (BRR), een zelfbenoemd orgaan dat de overheid ongevraagd van advies dient.

Van onze verslaggeefster Sara Berkeljon

De BRR stuurde onder de valse naam ‘Eric van der Veer’ een mail naar 450 (deel)gemeenten. Van der Veer, zogenaamd chef van de groenteafdeling van een supermarkt, oppert daarin het idee een senioreneethuis op te richten, om eenzame ouderen wat gezelschap te bieden. Zo meent hij te werken in de geest van het kabinet-Balkenende IV. Hij heeft al een groep enthousiaste vrijwilligers om zich heen verzameld. Of de gemeente hem misschien wil helpen met het benodigde papierwerk?

Bijna eenderde van de gemeenten, 32 procent, reageert helemaal niet op het initiatief. Nog eens 17 procent stuurt alleen een ontvangstbevestiging. De rest van de gemeenten, 51 procent, reageert ‘min of meer inhoudelijk’. Maar ook uit deze reacties blijkt volgens het alternatieve adviesorgaan dat de meeste ambtenaren zich geen raad weten met de ideeën van betrokken burgers. Volgens Steven de Jong, de man achter de BRR, geven ze een schouderklopje (‘Wat een prachtig initiatief!’), maar sturen de burger vervolgens met een kluitje in het riet (‘Veel succes!’).

Antwoorden waar ‘spookburger’ Eric iets mee kan beginnen, zijn schaars. Slechts 13 procent van de gemeenten stuurt een reactie die door de pseudo-adviesraad als ‘inhoudelijk voldoende’ wordt beoordeeld. De gemeenten die goed scoren, denken actief mee, geven een overzicht van bestaande regelingen, kijken of er samengewerkt kan worden met andere organisaties, en nodigen de burger uit voor een gesprek.

Het adviesorgaan vindt dat gemeenteambtenaren betrokken burgers beter moeten behandelen. ‘Het gaat hier niet om iemand die even een boom wil kappen. Het gaat om een enthousiaste burger die bij de gemeente aanklopt met de vraag hoe hij zijn idee tot bloei kan brengen. Dat enthousiasme wordt op deze manier in de kiem gesmoord.’

De resultaten van het onderzoek staan volgens de BRR in schril contrast met het kabinetsbeleid, dat burgers er juist toe wil aanzetten hun betrokkenheid te tonen en ‘mee te doen’. Het rapport noemt het motto van Balkenende IV – ‘Samen werken, samen leven’ – dan ook een wassen neus.

Bron: Volkskrant, voorpagina, 19 juli 2007 - 'Burgeridee strandt bij gemeente'

Meneer V.d. Veer wacht op antwoord (NRC Handelsblad)

Eric van der Veer is een modelburger. Hij is chef van de groenteafdeling van een supermarkt en wil graag iets doen voor eenzame ouderen. Die spreekt hij vaak, bij de boontjes, de sla en de tomaten. Hij bedenkt een plan: een eettafel waar ouderen gezond en betaalbaar samen kunnen eten. Maar hij weet niet hoe hij dat moet aanpakken en vraagt hulp aan zijn gemeente.

Zo ziet premier Balkenende het graag. Burgers die initiatieven nemen om elkaar te helpen. Het motto van zijn kabinet luidt: samen werken, samen leven.

Maar de modelburger loopt tegen een muur van bureaucratie op. Dat althans ondervond Steven de Jong, de man die schuilgaat achter het nep-personage Eric van der Veer en aan 450 gemeenten een brief stuurde waarin hij hulp vroeg voor zijn project. Na zeven weken stuurde hij nog een brief, waarin hij uitlegde dat zijn verzoek nep was: een test om te kijken hoe gemeenten reageerden.

Dat viel niet mee. Slechts 13 procent van de aangeschreven gemeenten reageerde inhoudelijk. Zo'n 31 procent van de gemeenten reageerde helemaal niet en 17 procent stuurde alleen een ontvangstbevestiging. Volgens De Jong weten ambtenaren zich geen raad met initiatieven van burgers. Als ze reageerden was dat vaak wel positief ("mooi initiatief") maar stuurden ze hem vervolgens met een kluitje in het riet ("veel succes!").

Josefine van Ballegooijen, baliemedewerkster van het informatiecentrum in Utrecht, herinnert zich het eerste mailtje van de chef groente. "Ik dacht, wat een leuk initiatief en toen heb ik het doorgestuurd. Ik dacht naar de afdeling Welzijn." De mail werd een paar keer doorgestuurd in de gemeente, maar hulp kreeg Eric van der Veer niet. Zijn mail belandde uiteindelijk bij de bedrijvenwinkel, volgens de gemeente hét informatiepunt voor ondernemers. Daarna hoorde de chef groente niets meer. De afdeling communicatie van de gemeente Utrecht was vanmorgen niet bereikbaar."

Bron: NRC Handelsblad, 19 juli 2007

Burgerinitiatieven stranden maar al te vaak aan gemeenteloket (Staatscourant)

Gemeenteambtenaren reageren nauwelijks op burgerinitiatieven. Een derde reageerde helemaal niet en 17% kwam niet verder dan een ontvangstbevestiging. Slechts 13% reageert 'voldoende'. Dat blijkt uit het onderzoek De betrokken burger van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR), die via een fictieve burger 450 gemeenten testte.

Van onze Pieter Verbeek

'Spookburger' Eric van der Veer is chef van de groenteafdeling van een supermarkt en wil een eethuis voor eenzame ouderen openen. In de geest van het motto van het kabinet 'Samen werken, samen leven' heeft hij een enthousiaste groep vrijwilligers verzameld. Het enige dat hij nog nodig heeft is de hulp van de gemeente bij de aanvraag van vergunningen en ander papierwerk. Op 14 mei stuurde Steven de Jong van de zelfbenoemde onafhankelijke raad BRR namens Eric een brief naar 450 gemeenten. Doel: het toetsen op daadkracht van de woorden van politici in het kader van het kabinetsmotto.

De meeste reacties die terugkwamen gingen niet verder dan schouderklopjes. Ook werd 'Eric' met een kluitje in het riet gestuurd. De voorlopige conclusie van De Jong: 'De burger krijgt nu zijn eisen tot efficiëntere dienstverlening als een boemerang terug in het gezicht. Er is namelijk geen tijd en geld meer om burgers met raad en daad bij te staan. Zowel de burger als de ambtenaar is hier de dupe van geworden, want ik merk aan veel reacties dat ambtenaren wel willen, maar niet de ruimte krijgen om burgerinitiatieven te ondersteunen.'

De Jong noemt het kabinetsmotto een wassen neus. 'Dat doe ik niet met plezier. Toen ik van het motto hoorde, dacht ik: eindelijk, wij burgers morgen weer eens meedoen. Maar het blijkt dat de regering totaal voorbij gegaan is aan waar het eigenlijk om gaat. Een burger kan namelijk best leven met een niet-betrokken minister, maar hij kan niet leven met een onbetrokken ambtenaar in zijn gemeente.'

Er zijn overigens wel gemeenten geweest die spookburger Eric van der Veer goed hielpen, zoals het Stadsdeel Oud-Zuid in Amsterdam en Menaldumadeel. De Jong: 'De ambtenaren daar lieten zien dat zij weten wat er speelt in hun gemeente, dachten erg mee, behoedden de burger voor hobbels, en lieten weten hoe die geslecht kunnen worden.' Ook de gemeenten die wat kort van stof waren, scoorden soms opmerkelijk goed. Bijvoorbeeld Kerkrade, waar de wethouder op huisbezoek wilde komen.

De gemeenten die wel goed scoren, betrekken drie keer zo vaak een maatschappelijke organisatie (welzijnsorganisatie) bij de behandeling van het initiatief. De Jong trekt daaruit de conclusie dat deze organisaties zeer nuttig zijn om burgerinitiatieven te ondersteunen. Burgerinitiatieven gaan verder dan het loket, waarschuwt De Jong. 'Wil de overheid echt werk maken van samen leven, samen werken, dan zal ze full time ambtenaren moeten aanstellen die van burgerinitiatieven hun core business maken.'

Bron: Staatscourant, 19 juli 2007

'Modelburger' krijgt ook in Zwolle ambtenaren niet in beweging voor plan (De Stentor)

ZWOLLE - Heeft Zwolle de administratie niet op orde, of wordt de wijze van communiceren door de lokale overheid ten onrechte gehekeld? Die vraag blijft onbeantwoord in de 'affaire senioreneethuisje'.

door Serge Westerdiep

Wat wil het geval: 'Zwollenaar' Eric van der Veer schreef geheel conform het collegemotto 'Samen Maken We de Stad' dit voorjaar de gemeente aan voor hulp: het door de chef groenten van een supermarkt spontaan ontstane eetclubje voor ouderen liep uit de hand.

Van der Veer had in zijn winkel gemerkt dat veel ouderen vereenzamen; een gezamenlijk eetclubje dat werd opgericht om daar wat aan te doen werd zo populair dat Van der Veer samen met andere sociaal bewogen enthousiastelingen er een heus ouderenrestaurant van wilde maken.

Of de gemeente mee kan denken over hoe dat het beste kan, schreef Van der Veer aan de gemeente.

Dat wil Zwolle niet. Tenminste, dat maakt Van der Veer op uit het feit dat de gemeente niet de moeite name zijn brief te beantwoorden. Of om maar een ontvangstbevestiging te sturen.

De gemeente heeft een beetje 'pech'. Modelburger Van der Veer bestaat niet: achter het pseudoniem gaat Steven de Jong schuil, van de landelijke organisatie Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid. Hij bedacht het fictieve plan voor het ouderenrestaurant, en schreef als betrokken burger in totaal 450 gemeenten om mee te denken. Van die honderden gemeenten - waaronder dus Zwolle - reageerden maar dertien inhoudelijk. Zwolle hoort bij de 31 procent die helemaal niets van zich heeft laten horen.

Volgens De Jong een veeg teken. Waar premier Balkenende zich zegt sterk te maken voor een land waarin burgers en overheid elkaar vooruithelpen onder de noemer 'Samen Werken, Samen Leven' laat diezelfde overheid een welwillende burger als Eric van der Veer links liggen.

Hoe het overigens wel zou moeten laten enkele gemeenten overigens ook zien. Zij omarmden meteen het sympathieke plan voor een oudereneetplek, waar tegen een geringe vergoeding naar draagkracht een eenvoudige doch aangename maaltijd genuttigd kan worden.

Zo niet in Zwolle. Volgens een woordvoerder van de gemeente is dat overigens geen kwade wil. "We hebben simpelweg de brief van 'Van der Veer' met het verzoek om mee te denken helemaal niet gehad. We hebben ons hele mailsysteem ondersteboven gekeerd, maar niets kunnen vinden. We hebben zelfs ons spamfilter uitgekamd. Niets."

Dat is frappant. Want verzender Steven de Jong kan per kerende mail zijn brief aan Zwolle laten zien: verstuurd op 14 mei, om zeven voor drie, naar postbus@zwolle.nl. "En ik heb geen indicatie gehad dat de mail onbestelbaar is. Dat ze niets kunnen terugvinden is dus vreemd", stelt De Jong.

De woordvoerder belooft daarop nog maar eens de digitale postkamer op het stadhuis uit te kammen. Eric van der Veer en zijn oudere disgenoten moeten dus nog even wachten voor ze echt aan tafel kunnen...

Bron: De Stentor, 23 juli 2007

Hulde aan de gemeente voor dit afpoeieren (Volkskrant - column Kluveld)

Wat gebeurt er als een initiatiefrijke betrokken burger een idee voorlegt aan de gemeente? De Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR), een zelfbedacht adviesorgaan van de regering, wilde dit weten. Kennelijk kon deze raad met de beste wil van de wereld geen betrokken burger vinden. Er werd er dus maar eentje verzonnen.

Door Amanda Kluveld

De fictieve burger kreeg de naam Eric van der Veer. Hij schreef een e-mail naar de gemeente waar hij woonde - in werkelijkheid ontvingen 450 gemeenten dit bericht -, waarin hij een burgerinitiatief ontvouwde.

Op basis van de antwoorden die Van der Veer kreeg - of niet kreeg, zoals bij eenderde van de gemeenten het geval was -, concludeert de BRR dat gemeenteambtenaren niet goed omgaan met betrokken burgers. Eric vroeg de gemeente hoe hij zijn idee tot bloei kon brengen en dat enthousiasme 'werd in de kiem gesmoord'.

Het deugt uiteraard niet als gemeenten burgers niet antwoorden. Maar op de jammerklacht van de BRR valt wel iets af te dingen. Zo is de betrokken burger van de BRR een vreemde snuiter.

Eric werkt als chef op een groenteafdeling. Aldaar kletst hij er in de baas zijn tijd op los met eenzame ouderen over 'wat ze bezighoudt' en 'kwaaltjes', om ze vervolgens bij hem thuis uit te nodigen voor een etentje. 'Op een gegeven moment had ik elke week een stuk of drie hevig kletsende senioren aan tafel zitten', schrijft Eric aan de gemeente. Zijn vrouw klaagt dat het in huize Betrokken Burger geen restaurant is.

'En dat is vervelend', jammert Eric. 'Steeds meer ouderen willen bij mij eten.' Met een aantal van hen wil hij daarom een senioren-eethuis oprichten. 'Waar ik verder niets van weet, en eigenlijk ook niet mee lastig gevallen wil worden, zijn de papieren dingen. Er komt dus veel meer bij kijken dan ik van te voren gedacht had en op dit moment kan overzien.'

De ideale BRR-burger is dus lui, niet in staat grenzen te stellen, kan de consequenties van eigen handelen niet overzien, overlegt niet, geeft zijn echtgenote de schuld van zijn eigen falen en eist dat de gemeente zijn huwelijksproblemen oplost en al het verdere werk voor hem doet.

Gemeenteambtenaren doen er goed aan deze burger af te poeieren. De gemeenschap en het gemeenschapsgeld moeten tegen deze door het huidige kabinet gewenste sukkels worden beschermd. De meeste gemeenten blijken dat te begrijpen.

Hulde dus aan onze betrokken gemeenteambtenaren.

Bron: Volkskrant, 21 juli 2007
Elke week schrijven Amanda Kluveld en Oscar van den Boogaard een reactie op een actuele stelling. Ditmaal: 'Benut ideeën van betrokken burgers'

'De gemeente is uw moeder toch niet?' (Volkskrant - column Van den Boogaard)

'Samen' is het fatwa dat Nederland met Balkenende-IV over zichzelf heeft afgeroepen. 'Samen' is geen verlangen, maar een plicht. Daarom moeten volgens het regeerakkoord burgerinitiatieven worden gestimuleerd: 'De overheid laat burgers ruimte om initiatief te nemen en rust hen toe om voluit mee te doen.' Wat niet 'samen' tot stand komt, is asociaal en ondemocratisch.

Door Oscar van den Boogaard

Wat nu? Gemeenteambtenaren blijken zich nauwelijks raad te weten met de actieve burger. Hierdoor sneuvelen te veel initiatieven al in de planfase en dat maakt het gemeenschapsstreven van het kabinet een wassen neus. Dit is de conclusie van Steven de Jong, oprichter van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid na zijn onderzoek door 'spookburger' Eric van der Veer bij 450 gemeenten.

In de discussie over burgerinitiatieven lijken er twee soorten mensen te bestaan: burgers en gemeenteambtenaren. Ze staan niet naast, maar tegenover elkaar. Als opgefokte kemphanen.

Ambtenaren die willen klagen over lastige burgers kunnen dat doen op de website www.lastvandeburger.nl. Initiatiefnemer is diezelfde De Jong van de BRR. Hij begon de website als tegenhanger van www.lastvandeoverheid.nl, waarop burgers hun klachten over het ambtelijke apparaat kwijt kunnen.

Burgers blijken zoals verwacht te klagen over het moeizame contact met de overheid. 'Als ik de gemeente bel, krijg ik eerst een keuzemenu', vertelt een boze burger. Een andere klacht is dat ambtenaren niet weten wat er speelt onder de burgers. Zouden ze niet verplicht moeten worden aan buurtgroepen deel te nemen?

Ambtenaren hebben minstens zo veel te mopperen: 'Als u de drempel van het gemeentehuis overstapt, neemt u direct al een houding aan van: het zal wel weer problemen geven', klaagt een medewerkster van de gemeente. Een andere ambtenaar vult aan: 'Bus gemist, wildplasser langs het fietspad, kaas beschimmeld bij de supermarkt; wij moeten het maar voor u oplossen. De gemeente is uw moeder niet.' Met zo'n negatieve houding zullen ook goedbedoelde burgerideeën in de kiem worden gesmoord.

In ons land dat de perfectie nadert, is nog één laatste horde te nemen. De kloof tussen burgers en ambtenaren moet worden opgeheven. Jarenlang heeft de overheid met reclamecampagnes bewerkstelligd dat wij de politie als onze beste vriend zouden zien, nu zijn de ambtenaren aan de beurt. Omgekeerd moeten zij de burger leren vertrouwen. 'Samen', nietwaar?

Bron: Volkskrant, 21 juli 2007
Elke week schrijven Amanda Kluveld en Oscar van den Boogaard een reactie op een actuele stelling. Ditmaal: 'Benut ideeën van betrokken burgers'

Hoogeveen gaat serieus om met initiatieven van burgers (Dagblad van het Noorden)

Hoogeveen neemt burgerinitiatieven serieus. Dat blijkt uit onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR) onder 450 gemeenten naar de behandeling van burgerplannen. Een woordvoerder van de gemeente is blij met de uitkomst. "Het geeft aan dat we goed met dergelijke verzoeken omgaan."

Hoogeveen bevindt zich in het selecte gezelschap van Arnhem, Cranendonk en het Amsterdamse stadsdeel Oud-Zuid. De BRR stuurde de gemeenten onder een valse naam een email met een burgerinitiatief. De spookburger oppert in de brief het idee om een eethuis voor senioren op te richten en vraagt de gemeente om raad.

Bijna de helft van de gemeenten reageert niet inhoudelijk op een burgerinitiatief. Een derde van de gemeenten laat niets van zich horen;17 procent stuurt alleen een ontvangstbevestiging.

Ongeveer 13 procent van de gemeenten denkt actief mee. Alphen aan den Rijn, Dordrecht en Culemborg doen het volgens BRR ronduit slecht. De reacties staan volgens een woordvoerder van de BRR in schril contrast met het kabinetsbeleid dat aangeeft dat de overheid burgers moet stimuleren om mee te doen.

De Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid is een onafhankelijk en zelfbenoemd adviesorgaan voor de Nederlandse overheid.

'Succes met uw mooie initiatief' (Volkskrant)

Veel gemeenten gaan onhandig om met initiatieven uit de burgerij. Zijn ambtenaren te zeer gewend aan vaste bureaucratische procedures?

Van onze verslaggever Marc van den Eerenbeemt

AMSTERDAM - Wat is er mis bij de gemeenten? Ambtenaren reageren nauwelijks op initiatieven van betrokken burgers, zo stelt een onderzoek van de ‘Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid’ (BRR). Onder de verzonnen naam ‘Eric van der Veer’ vroeg de raad aan 450 (deel-)gemeenten advies bij het beginnen van een eethuis voor eenzame ouderen. Moest hij een stichting oprichten?

Slechts de helft van de gemeenten reageerde min of meer inhoudelijk op het plan. Volgens Steven de Jong, de man achter de BRR, weten de meeste ambtenaren zich geen raad met initiatieven van de burger. Gemeenten geven een schouderklopje (‘Wat een prachtig initiatief!’), maar sturen de burger vervolgens met een kluitje in het riet (‘Veel succes!’).

De gemeente Utrecht schreef: ‘Het lijkt erop dat jouw vragen vooral gaan over de eisen die aan beginnende ondernemers gesteld worden. Ik zou daarom eens met de Kamer van Koophandel contact opnemen.’

Woordvoerder Pluup Bataille van Utrecht: ‘Dit legt de vinger op de zere plek. Ons doel is juist de burger te stimuleren tot dit soort initiatieven. We hebben allerlei regelingen waarbij mensen zelf geld bij elkaar kunnen sprokkelen voor een speeltuin of een buurtfeest. Daarom doet dit onderzoek zo’n pijn. Laten we zeggen dat dit een handvat voor verbetering is.’

De gemeente Heusden schreef: ‘Wij hebben als gemeente de verantwoording voor de maaltijdvoorziening professioneel uitbesteed aan de stichting Welzijn Ouderen Heusden. Zij voeren dit volledig naar wens uit. Ik hoop dat u kunt begrijpen dat wij niet elk particulier initiatief kunnen ondersteunen.’

Een woordvoerder van de gemeente Heusden: ‘Op zich een prima onderzoek. Er valt bij de gemeenten nog een hoop te doen als het gaat om de klantvriendelijkheid. Je mag als burger een adequaat en inhoudelijk antwoord antwoord verwachten. Heusden geeft, met een duidelijke verwijzing naar de stichting, een prima antwoord.’

De gemeente Zeist schreef: ‘Ik heb aan meerdere collega’s advies gevraagd omdat het ook niet mijn vakgebied is. U kunt zich het beste wenden tot de Kamer van Koophandel in Utrecht. (..) Ik wens u veel succes en sterkte met dit geweldige initiatief en hoop dat ik u verder geholpen heb.’

Communicatiemanager Kristel Versteeg van Zeist: ‘Wij stuurden de schrijver zeker niet met een kluitje in het riet. Als iemand iets commercieels wil beginnen dan stuur je hem door naar de Kamer van Koophandel. Zeist vergrijst en daarom zijn dit soort initiatieven ons zeer lief. Als wij hadden gedacht dat de brief een niet-commercieel initiatief betrof, was de schrijver doorverwezen naar een wijkbeheerder. Via de wijkteams wordt veel geld gegeven aan dit soort initiatieven, van buurtfeesten tot bloembakken. Dat gaat snel en zonder dat de plannen in de politieke molen ten onder gaan.’

De gemeente Smallingerland schreef: ‘Het initiatief vind ik geweldig leuk en nuttig. Uiteraard zitten er ook de nodige haken en ogen aan. Ik zal me laten informeren wat er in den lande al bekend is over dit soort initiatieven en wat we daar van kunnen leren, maar dat moet het initiatief versterken en niet belemmeren. Wellicht handig als we de zaak eens doorspreken?’

Woordvoerster Ingrid Overstegen van Smallingerland: ‘Jammer dat het fake was. Wij vonden het senioreneethuis een heel leuk initiatief.’

Bron: De Volkskrant, 20 juli 2007

Zaanstad snel met email (Noordhollands Dagblad)

Niet bestaande groenteman vraagt hulp met eethuisje aan elke gemeente

Wie de gemeente Zaanstad een e-mail met een vraag of een idee stuurt, heeft goede kans op snel en doeltreffend antwoord. Dat blijkt uit een onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid, een instantie die zo ver na te gaan alleen bestaat uit internetjournalist Steven de Jong. Hij testte 450 gemeenten en stadsdelen met een nepverhaal.

Door Rob Swart

De email was zogenaamd geschreven door Eric van der Veer, chef van de groenteafdeling van een supermarkt. In zijn werk raakt hij vaak met ouderen aan de praat. Hij had er een keer een paar te eten gevraagd en nu had hij elke week een paar senioren aan tafel. Dat bracht hem op het idee een eethuis voor ouderen op te richten. In de mail vraagt Van der Veer om hulp bij het regelen van een gebouwtje en vervoer, hij wil een oplossing voor vergunningen, diploma's en belastingen. De mail ging naar 450 gemeenten. Na zeven weken maakte De Jong de balans op. Een op de drie gemeenten gaf geen antwoord, 17 procent liet het bij een ontvangstbevestiging.

De helft doet niets met het plan van de groentechef. De andere helft reageert wel en dat loopt uiteen van een schouderklopje en een gelukwens tot een wethouder die op bezoek komt. Zaanstad behoort tot de dertien procent die het het beste doet, bij de gemeenten die meedenken, alvast kijken wat er aan voorzieningen is en kijkt wat er aan samenwerking mogelijk is. En nog snel ook. De niet bestaande Eric van der Veer stuurt zijn mail op 14 mei. Zaanstad stuurt op 15 mei een ontvangstbevestiging en op 16 mei krijgt Van der Veer een echt antwoord, waarin hem nadere informatie wordt gevraagd en waarin hij gewezen wordt op een soortgelijk idee in Westerwatering, waaraan hij misschien een bijdrage kan leveren.

Wormerland laat de mail van de groenteman twee weken liggen, maar dan wordt hem ook gevraagd naar details en vooral naar een telefoonnummer zodat een ambtenaar hem kan bellen.

Een dag later krijgt Van der Veer van Wormerland nog een mail, vol onbegrijpelijke financiële tips. Het kortste antwoord komt van Oostzaan. Die gemeente wil weten waar Van der Veer zijn eethuis wil vestigen en wil ook weten waar de initiatiefnemer woont.

Na zeven weken stuurde De Jong opnieuw 450 mails, dit keer om te zeggen dat Eric van der Veer niet bestaat en dat de vraag een test was. Volgens woordvoerder Rob van Heeswijk van Zaanstad wordt de gemeente ongeveer maandelijks getest.

Er komen op jaarbasis ongeveer vijftienduizend vragen binnen via de elektronische brievenbus. Voor email geldt net als voor de gewone post een regel dat er snel een ontvangstbevestiging moet worden gestuurd met daarin een schets van wat er met de mail gaat gebeuren. Daarna is het de beodeling binnen zes weken te antwoorden. "We vinden dat veel te lang", zegt Van Heeswijk. "Het doel is om die periode terug te brengen tot maximaal tien dagen. Maar dat is een hele stap en zal nog wel even duren."

Ongeveer tegelijk met de groenteman stuurde organisatiebureau Ernst en Young een mail naar gemeenten. Daar kwam Zaanstad in de rapportage te staan als gemeente die geen antwoord geeft. Ten onrechte, zegt Van Heeswijk. "We hadden binnen 24 uur geantwoord en dat hebben we kunnen aantonen. Het rapport is gerectificeerd."

Bron: Noordhollands Dagblad (scan), 24 juli 2007

Reageer op dit bericht

Veel gemeenten laks met burgerinitiatieven (Intermediair)

Gemeenten gaan vaak slordig om met burgerinitiatieven. Bijna de helft van de gemeenten geeft geen inhoudelijke reactie als een burger met een plan komt. Dat blijkt uit een onderzoek van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR).

Dit zelfbenoemde orgaan geeft de overheid ongevraagd advies. Onder het pseudoniem Eric van der Veer zond de BRR een mail naar 450 (deel)gemeenten. Van der Veer ontvouwt hierin zijn plan om een ‘senioreneethuis’ te starten voor eenzame bejaarden. Hij meldt dat hij al vrijwilligers heeft en vraagt de gemeente om hulp bij het noodzakelijke papierwerk.

Bijna eenderde, 32 procent, van de gemeenten laat niets van zich horen, 17 procent stuurt slechts een ontvangstbevestiging en 51 procent geeft een ‘min of meer inhoudelijke reactie’, maar deze schiet toch nog vaak te kort. Volgens initiatiefnemer Steven de Jong, weten de meeste ambtenaren niet wat ze met de burgerinitiatieven aanmoeten. Volgens de BRR gaf slechts 13 procent van de gemeenten een reactie die adequaat en voldoende was.

Lees hier ook het interview met Jornt van Zuylen, auteur van ‘Help een burgerinitiatief'.

Bron: Intermediair Publieke Zaken, 19 juli 2007